H «MERCOSUR» είναι η «Κοινή Αγορά του Νότου» ιδρύθηκε το 1991 και έχει ως πλήρη μέλη τις χώρες Αργεντινή, Βραζιλία, Βολιβία (εντάχθηκε το 2024), την Ουρουγουάη και την Παραγουάη, ενώ η ιδιότητα του μέλους που είχε η Βενεζουέλα αναστάλθηκε το 2016 για πολιτικούς λόγους. Συνδεδεμένες με συμφωνίες με τη ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ είναι και η Χιλή, το Περού κ.α. Αποτελεί μία κοινή αγορά 295.000.000 περίπου καταναλωτών που δεν θα άφηνε ασυγκίνητη την ΕΕ, η οποία ξεκίνησε διαπραγματεύσεις μαζί τους για μία εμπορική συμφωνία από το 1999. Είναι μία αγορά, όμως, με χαμηλό βιοτικό επίπεδο και γεωργική έκταση τριπλάσια της Ευρωπαϊκής.

Ο τρόπος παραγωγής των αγροτικών προϊόντων που αποτελούν την κύρια παραγωγή της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ, διαφέρει ριζικά από τον Ευρωπαϊκό και οδηγεί σε πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής. Υπάρχει εκτεταμένη η λεγόμενη «υιοθεσία γης», καθώς μεγάλες εταιρίες αγοράζουν τη γη και προχωρούν σε καθετοποιημένη παραγωγή (το 60% της γεωργικής γης της Βολιβίας και το 35% της Παραγουάης ανήκει σε εταιρίες), σημαντική παιδική εργασία, αποψίλωση δασών για δημιουργία νέας γεωργικής γης στον Αμαζόνιο και αλλού, ενώ οι εκτάσεις οι οποίες είναι καλλιεργημένες με γενετικώς τροποποιημένα φυτά αποτελούν το 47% του συνόλου παγκοσμίως.

Το 2024, η ΕΕ εισήγαγε προϊόντα αξίας 57 δις ευρώ από τις χώρες της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ, εκ των οποίων το 43% ήταν αγροτικά προϊόντα και το 31% ορυκτά. Αντίστοιχα, η ΕΕ εξήγαγε στις χώρες της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ προϊόντα αξίας 54 δις ευρώ, εκ των οποίων το 28% ήταν μηχανήματα και το 25% χημικά. Η υπό έγκριση εμπορική συμφωνία προβλέπει την κατάργηση ή τη μείωση του 93% των υπαρχόντων δασμών που για τα κρέατα σήμερα φθάνουν στο 63% και για τα ποτά στο 35%. Όπως, γίνεται αντιληπτό η μείωση των δασμών θα ωφελήσει τη Γερμανία και τις Σκανδιναβικές χώρες και όσες χώρες εξάγουν προς τη ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ και θα δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα στον γεωργικό τομέα των Ευρωπαϊκών χωρών με αθέμιτο ανταγωνισμό αγροτικών προϊόντων της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ αμφιβόλου ποιότητας ή και επικίνδυνων για την υγεία των καταναλωτών.

Οι Βρυξέλλες δικαιολογούν αυτή την απόφαση με το επιχείρημα ότι οι αγρότες στην ΕΕ είναι μόνο το 3,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, ενώ στη βιομηχανία απασχολείται το 24%. Στην Ελλάδα, όμως, οι επαγγελματίες αγρότες καταλαμβάνουν το 9% της απασχόλησης (ΕΛΣΤΑΤ 2021) και άλλο 9% καταλαμβάνουν και οι εργαζόμενοι στη μεταποίηση, αλλά το 40% της Ελληνικής μεταποίησης σχετίζεται με τα τρόφιμα. Η απομάκρυνση των δασμών θα διευρύνει το έλλειμμα του ισοζυγίου εξαγωγών – εισαγωγών αγροτικών προϊόντων, τροφίμων και ποτών της Ελλάδας σε καταστροφικά επίπεδα όχι μόνο για την πρωτογενή παραγωγή, αλλά και για την Εθνική Οικονομία, καθώς ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων, τροφίμων και ποτών άνω των 2 δις ευρώ συνέβαλαν στη χρεωκοπία της χώρας το 2009 (βλέπε συνημμένο πίνακα).

Οι εξαγωγές των Ελληνικών αγροτικών προϊόντων δεν αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά με την προβλεπόμενη μείωση των δασμών γιατί προνομιακή θέση σε αυτές τις χώρες έχουν η Ισπανία και η Πορτογαλία με παρόμοια προϊόντα, αλλά και επειδή οι καταναλωτές της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ έχουν χαμηλό βιοτικό επίπεδο και τα ελληνικά προϊόντα είναι ποιοτικά και ακριβά για αυτούς. Η προστασία των ΠΟΠ προϊόντων θα γίνει πλήρως σε μία επταετία, αλλά θα έχουν τα προαναφερθέντα μειονεκτήματα για τη συγκεκριμένη αγορά, ενώ η φέτα κινδυνεύει να απωλέσει τον χαρακτηρισμό ΠΟΠ με την άφρονη αντιμετώπιση των αυτόχθονων φυλών αιγοπροβάτων στα πρωτοφανή, σε έκταση, μέτρα εκρίζωσης της ευλογιάς, αλλά και η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος δεν θα επαρκεί για επιπλέον εξαγωγές.

Όσον αφορά στη ρήτρα αμοιβαιότητας για την αλλαγή του τρόπου αγροτικής παραγωγής στις χώρες της ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ και τη συμμόρφωση προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα, αυτή αποτελεί απλώς ευχολόγιο, καθώς δεν πρόκειται να αλλάξει το δεδομένο ότι μόνο στην Αργεντινή και στη Βραζιλία καλλιεργούνται γενετικώς τροποποιημένα φυτά σε έκταση 900.000.000 στρεμμάτων (30 φορές η συνολική γεωργική έκταση της Ελλάδας) ή ότι θα υπάρχουν αυξημένες επιμολύνσεις στα αγροτικά τους προϊόντα με αφλατοξίνες, καρκινογόνες ορμόνες και απαγορευμένα φυτοφάρμακα, χωρίς να υπάρχει επαρκές σύστημα ιχνηλασιμότητας, ώστε οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι στην Ευρώπη να έχουν κάποιο αποτέλεσμα (όταν και αν γίνονται…). Δεν μπορεί να γίνει η Λατινική Αμερική Ευρώπη σε λίγα χρόνια και δεν νομίζω ότι το θέλει, καθώς έχοντας γεωργική έκταση τριπλάσια της Ευρωπαϊκής αντίστοιχης, εξάγει αγροτικά προϊόντα σε όλο τον κόσμο.

Άμεση απόρροια της επικείμενης εφαρμογής της συμφωνίας ΕΕ – ΜΕΡΚΟΣΟΥΡ θα είναι να πληγούν καίρια από τις μεγάλες πιέσεις στην τιμή του παραγωγού στην Ελλάδα οι τομείς του μελιού, του ρυζιού, του αραβοσίτου, του κρέατος πουλερικών και βοοειδών, του κρασιού, του επιτραπέζιου σταφυλιού, των λεμονιών, αβοκάντο και άλλων προϊόντων. Υπάρχει ακόμη ο κίνδυνος ελληνοποιήσεων, αλλά και μονοπωλιακών εμπορικών πρακτικών μετά την εκτόπιση / εξόντωση των Ελληνικών επιχειρήσεων. Το υπό θεσμοθέτηση ταμείο στην ΕΕ των 6 δις ευρώ ως αποζημίωση για τις ζημίες από την εφαρμογή της επικείμενης συμφωνίας για 27 χώρες της ΕΕ και για όλους τους κλάδους παραγωγής είναι ανεπαρκέστατο.
Συμπερασματικά, πρόκειται για μία πολύ επιβλαβή συμφωνία για την Ελλάδα, που μετά την κλιματική κρίση και το αυξημένο κόστος παραγωγής, θα ισοπεδώσει τις τιμές των αγροτικών προϊόντων και θα εξοντώσει ολόκληρους κλάδους της Ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής και δυστυχώς, όλα αυτά θα συμβούν με τη συναίνεση και την υπογραφή της Ελληνικής Κυβέρνησης…