Η τάξη των πολιτικών σε διεθνή κλίμακα και η διεθνής κοινή γνώμη πρέπει ν’ αντιδράσουν!

του Φίλιππου Νικολόπουλου (*)

Παρά τα όσα έλεγε στην προεκλογική του εκστρατεία ο σημερινός πρόεδρος των ΗΠΑ, ότι δηλ. δεν θα εμπλεκόταν σε διεθνείς συρράξεις(προσανατολιζόμενος κάπως προς τις αρχές του λεγόμενου δόγματος Μονρόε) κι ούτε θα ήθελε να παίζει τον ρόλο του «διεθνούς χωροφύλακα», στην πράξη μάλλον αποδεικνύεται το αντίθετο. Υποσχέθηκε ότι θα τον απασχολεί κυρίως η εσωτερική κατάσταση των ΗΠΑ, η ενίσχυση της αμερικανικής οικονομίας προς όφελος του μέσου Αμερικάνου, η αποκατάσταση αξιών που είχαν κατά τη γνώμη του διασαλευτεί στην αμερικανική κοινωνία, αλλά όταν απέκτησε πολιτική εξουσία έδειξε άλλο πρόσωπο, πράγμα φυσικά που απογοητεύει και τους αμερικανούς πολίτες που τον ψήφισαν.

Άρχισε με απειλές για τη Γροιλανδία και τον Παναμά (χωρίς φυσικά κανένα δικαίωμα από πλευράς Διεθνούς Δικαίου), αλλά παραπέρα ταυτισμένος με την πολιτική Νετανιάχου άρχισε να προβαίνει σε επιθετικές και επικίνδυνες ενέργειες ενάντια σε άλλα κράτη, χωρίς κανένα δικαίωμα. Πριν από μερικούς μήνες βομβάρδισε αυθαίρετα και παράνομα τεχνολογικές υποδομές στο Ιράν που συνδέονται με τον εμπλουτισμό ουρανίου, με το δήθεν επιχείρημα ότι το Ιράν προετοιμάζεται για κατασκευή πυρηνικών όπλων, πράγμα που ουδέποτε αποδείχθηκε. Ας μη ξεχνάμε και το κατάπτυστο γεγονός ότι και το 2003 οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ, με το έωλο επιχείρημα ότι δήθεν το τελευταίο είχε αποθηκευμένα όπλα μαζικής καταστροφής, πράγμα που αποδείχθηκε ψεύδος, όπως παραδέχτηκε αργότερα κι ο ίδιος τότε Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ( ο ίδιος μάλιστα είχε χαρακτηρίσει το ότι είχε πεπλανημένα υποστηρίξει αυτό το επιχείρημα ως «κηλίδα» στην καριέρα του)

Βέβαια θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσείν στο Ιράκ ήταν ιδιαίτερα αυταρχικό όπως και τώρα είναι του Ιράν, με εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακραία αντιϊσραηλινή πολιτική. Αυτό όμως με κανένα τρόπο δεν σημαίνει ότι δικαιούται μία υπερδύναμη να επεμβαίνει στα εσωτερικά αυτών των χωρών, παραβιάζοντας θεμελιακές αρχές των διεθνών πολιτικών σχέσεων και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, και να επιβάλει τις ρυθμίσεις που είναι σύμφωνες με τα συμφέροντά της. Με την ίδια λογική, όταν παλιότερα οι ΗΠΑ στήριζαν αιματοβαμμένα καθεστώτα της Λατινικής Αμερικής, η τότε Σοβιετική Ένωση θα δικαιούτο να επεμβαίνει, να βομβαρδίζει και να ανατρέπει φιλαμερικανικά καθεστώτα με το επιχείρημα ότι παραβίαζαν κατάφωρα ανθρώπινα δικαιώματα. Πλήρης καταρράκωση του Διεθνούς Δικαίου και απροσχημάτιστη επιβολή του νόμου της ισχύος!

Προκλητική παραβίαση επίσης της στοιχειώδους διεθνούς έννομης τάξης αποτέλεσε και αυτό το απερίγραπτο γεγονός της απαγωγής του Προέδρου της Βενεζουέλας Μαδούρο! Αν μια χώρα θεωρεί ότι κάποιος πολίτης άλλου κράτους έχει διαπράξει εγκλήματα σε βάρος της ή σε βάρος πολιτών της ξεκινά τη νομική διαδικασία της έκδοσης. Ζητά να της εκδοθεί το συγκεκριμένο πρόσωπο (πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για πρωθυπουργό αυτού του κράτους) και αναμένει την απάντηση του κράτους στο οποίο έχει υποβάλει την αίτηση. Αυτά είναι στοιχειώδη για τη νομική επιστήμη και τις νόμιμες διεθνείς σχέσεις. Ο κ. Τραμπ όλα τα παράβλεψε και διά της βίας συνέλαβε με τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας για να τον δικάσει σε αμερικάνικα δικαστήρια για εγκλήματα που έχουν σχέση με τη διακίνηση ναρκωτικών! Καθαρά με βάση το νόμο της ισχύος και όχι της διεθνούς νομιμότητας! Κινήσεις μέχρι τώρα αδιανόητες! Κι αυτό το λέμε ανεξάρτητα από το πολιτικό βάρος του συλληφθέντος κι από το αν πραγματοποίησε ποινικά αδικήματα ή όχι. Και οι ύποπτοι και οι κατηγορούμενοι έχουν δικαιώματα! Και η αντίδραση τόσο των πολιτικών της ίδιας της Αμερικής όσο και άλλων χωρών (συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας και της Κίνας) ήταν περιορισμένη. Πού βαδίζουμε; Το Διεθνές Δίκαιο κατάντησε κουρελόχαρτο. Οι κίνδυνοι για την διεθνή ασφάλεια και τη διεθνή έννομη τάξη αυξημένοι όσο ποτέ. Ούτε επί ψυχρού πολέμου δεν γινόντουσαν αυτά!

Και τώρα αποφάσισε ο «ειρηνοποιός» Πρόεδρος να επιτεθεί, ακολουθώντας τη γραμμή της κυβέρνησης του Ισραήλ, κατά του Ιράν, για να προλάβει δήθεν την κατασκευή πυρηνικών όπλων από αυτό, ενώ διεξάγοντο συνομιλίες και δεν είχε τεκμηριωθεί διεθνώς ότι υπάρχει αυτός ο κίνδυνος από πλευράς Ιράν. Και έπραξε έτσι, ενώ η αμερικάνικη κοινή γνώμη είναι μη σύμφωνη, οι χώρες της ΕΕ δεν συμπλέουν και υπάρχει ο μεγάλος κίνδυνος να προκληθεί ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής με απρόβλεπτες συνέπειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε διεθνή στρατιωτική σύρραξη.

Η τάξη των πολιτικών σε διεθνές επίπεδο αλλά και ευρύτερα η διεθνής κοινή γνώμη πρέπει ν’ αντιδράσουν άμεσα, δυναμικά και με συγκεκριμένα μέτρα. Δεν αρκούν οι μετριοπαθείς δηλώσεις πρωθυπουργών και προέδρων της ΕΕ. Ήδη ο Αμερικανός Πρόεδρος με τα λεγόμενά του έχει προσβάλει επανειλημμένα την Ευρώπη. Η τελευταία πρέπει να του δείξει κι αυτή με τη σειρά της (όπως κάποτε μετά την εκλογή Τράμπ κάποιος αξιωματούχος των ΗΠΑ είπε με νόημα προς εκπροσώπους της ΕΕ ότι ο «σερίφης στην πόλη άλλαξε») ότι και στο χώρο το δικό της πια «ο σερίφης άλλαξε»! Κι αυτό το λέμε ανεξάρτητα αν ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ έδειξε μια πιο λογική και προσεκτική στάση στο ρωσοουκρανικό συγκριτικά με τον προκάτοχό του. Αυτό το τελευταίο απλώς πρέπει ν’ αξιολογηθεί ως γεγονός που αποδεικνύει τις αντιφάσεις πια της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και τη δίχαση που υπάρχει μέσα στην ίδια την αμερικανική κοινωνία.

(*) Ο Φ.Νικολόπουλος είναι Δρας Κοινωνιολογίας, Νομικού – πρ. Επίκ. Καθηγ. Φιλοσοφικής Σχολής Παν/μίου Κρήτης,
πρ. Α/τή Καθηγητής Παν/μίου Ινδιανάπολης,
Γραμ. των Σχολών και της Κοσμητείας του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» και επιστημονικά υπεύθυνος του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του